
Stały aparat ortodontyczny to sprawdzona, skuteczna metoda korekcji wad zgryzu i ustawienia zębów.
Rodzaje aparatów stałych
Aparaty stałe występują w kilku wariantach, różniących się materiałem, estetyką i ceną. Aparat metalowy to rozwiązanie najbardziej stabilne i najtańsze, choć zarazem najbardziej widoczne — wskazany zwłaszcza przy złożonych korekcjach zgryzu. Aparat ceramiczny ma zamki w kolorze zębów, dzięki czemu jest mniej widoczny niż wersja metalowa, choć jego zamki są nieco grubsze. Aparat szafirowy, nazywany też kryształowym, wykorzystuje transparentne zamki i jest jeszcze bardziej estetyczny, choć bywa nieco delikatniejszy przy bardzo dużych siłach ortodontycznych. Aparaty samoligaturujące, określane jako self-ligating, nie wymagają gumek — dzięki temu wizyty kontrolne są krótsze, a tarcie w trakcie przesuwania zębów bywa nieco mniejsze.
Wskazania do aparatu stałego
Aparat stały jest wskazany w kilku typowych sytuacjach klinicznych. Sprawdza się przy znacznych stłoczeniach lub szparach między zębami, a także przy wadach zgryzu, takich jak zgryz głęboki, otwarty, krzyżowy, tyłozgryz czy przodozgryz. Bywa niezbędny przy wadach szkieletowych, wymagających dodatkowego zakotwienia ortodontycznego, na przykład za pomocą śruby rozszerzającej. Aparat stały jest też rozwiązaniem preferowanym w złożonych przypadkach, wymagających precyzyjnej kontroli ruchu zęba w trzech płaszczyznach, a także w leczeniu ortodontyczno-chirurgicznym, prowadzonym wspólnie z chirurgiem szczękowym.
Etapy leczenia aparatem stałym
Leczenie aparatem stałym rozpoczyna się od konsultacji ortodontycznej, obejmującej analizę modeli zębowych, zdjęcie cefalometryczne oraz opracowanie planu leczenia. Następnie następuje samo założenie aparatu — przyklejenie zamków do zębów i założenie pierwszego łuku ortodontycznego. W trakcie leczenia pacjent odbywa wizyty kontrolne co cztery do sześciu tygodni, podczas których wymieniane są łuki i regulowane siły działające na zęby. Po osiągnięciu zaplanowanego efektu aparat jest zdejmowany, a pacjent otrzymuje retainer, stały lub zdejmowany, zabezpieczający uzyskany efekt. Sama faza retencji jest kluczowym etapem całego leczenia, ponieważ to ona decyduje o trwałości osiągniętych rezultatów.
Higiena przy aparacie stałym
Aparat stały wymaga staranniejszej higieny: szczotkowania po każdym posiłku, używania szczoteczek międzyzębowych i irigatora. Higienizacja u stomatologa co 3–4 miesiące jest niezbędna, by zapobiec próchnicicy wokół zamków.
