
Bruksizm to mimowolne zaciskanie i zgrzytanie zębami, najczęściej w nocy (bruksizm nocny), rzadziej w ciągu dnia. Prowadzi do ścierania szkliwa, pękania zębów, bólów głowy, przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych i problemów z szyją. Szyna okluzalna to podstawowa metoda ochrony zębów i redukcji objawów.
Objawy bruksizmu — jak go rozpoznać?
Bruksizm można rozpoznać po kilku charakterystycznych objawach. Typowe są poranne bóle żuchwy, skroni lub uszu, pojawiające się zaraz po przebudzeniu. Zęby dotknięte bruksizmem stają się nadwrażliwe na zimno i ciepło, a na ich powierzchni widać stopniowe ścieranie brzegów siecznych lub guzków zębów trzonowych. Charakterystyczne bywają też pęknięcia szkliwa, stłuczenia lub odłamania zębów, pojawiające się bez wyraźnej, zewnętrznej przyczyny. Często to właśnie partner zauważa problem jako pierwszy, słysząc w nocy odgłosy zgrzytania zębami. Dodatkowym sygnałem bywa wyczuwalne napięcie mięśni żucia, prowadzące niekiedy do ich przerostu, widocznego jako powiększony mięsień żwacz.
Czym jest szyna okluzalna?
Szyna okluzalna (szyna relaksacyjna, szyna Michigan) to indywidualna nakładka z twardej akrylu lub miękkiego tworzywa zakładana na zęby górne lub dolne. Chroni szkliwo przed ścieraniem i redystrybuuje siły zgryzu, odciążając stawy skroniowo-żuchwowe i mięśnie.
Rodzaje szyn
Do ochrony zębów przed skutkami bruksizmu stosuje się kilka rodzajów szyn, dobieranych do nasilenia problemu. Szyna twarda, znana jako szyna Michigan, uznawana jest za złoty standard — wykonana z twardego akrylu, zakłada się ją na górny łuk zębowy i zapewnia stabilną płaszczyznę zgryzową. Szyna miękka, określana też jako relaksacyjna, jest wygodniejsza w noszeniu, ale ma krótszą trwałość i sprawdza się głównie jako rozwiązanie przejściowe. Osobną kategorię stanowią szyny sportowe, chroniące zęby przed urazami mechanicznymi — nie leczą one jednak samego bruksizmu.
Kiedy szyna to za mało?
Szyna leczy objawy, nie przyczynę. Przy ciężkim bruksizmie z bólem stawów TMJ warto rozważyć: fizjoterapię stawów skroniowo-żuchwowych, iniekcje toksyny botulinowej w mięśnie żwacze (redukuje siłę zaciskania) lub konsultację psychologiczną (stres jako główny czynnik wyzwalający).
